Pse Organi Që Kontrollon Pasuritë në Shqipëri Nuk Ka Dërguar Asnjë Çështje te Prokuroria

Asnjë Referim, Asnjë Llogaridhënie

Sistemi i verifikimit të pasurive në Shqipëri po përballet me shqyrtim në rritje, jo për atë që ka zbuluar, por për atë që nuk ka arritur të bëjë.

Inspektorati i Lartë i Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive dhe Konfliktit të Interesave (ILDKPKI) u krijua për të identifikuar pasurinë e pashpjeguar, për të zbuluar konfliktet e interesit dhe për të referuar çështjet e rënda për ndjekje penale. I financuar nga taksapaguesit shqiptarë dhe i mbështetur përmes vitesh përpjekjesh për reformën në drejtësi, institucioni duhej të shërbente si vija e parë e mbrojtjes kundër korrupsionit.

E megjithatë, në vitet e fundit, historiku i tij ka ngritur një pyetje themelore: pse nuk është referuar për ndjekje penale asnjë zyrtar i lartë publik?

Sipas raportimeve publike të medias shqiptare Pamfleti, përfshirë material të qarkulluar në platformat e saj sociale, rrjete informale ndikimi mund të luajnë rol në mënyrën si trajtohen brenda institucionit çështjet që lidhen me pasuritë. Këto raportime pretendojnë se individë jashtë zinxhirit formal të komandës veprojnë si ndërmjetës për zyrtarët që përballen me kontrollin e deklarimit të pasurisë. Këto pretendime nuk janë gjykuar në gjykatë dhe paraqiten këtu si pjesë e një debati publik në vazhdim mbi integritetin institucional në Shqipëri.

Ajo që nuk kundërshtohet, megjithatë, është rezultati.

Që kur drejtuesit aktualë morën kontrollin e ILDKPKI-së, asnjë zyrtar i lartë nuk është referuar te SPAK për fshehje pasurie ose pastrim parash. Kjo mungesë referimesh bie ndesh me raportimet e gjera mbi pasurinë e pashpjeguar te zyrtarët publikë dhe me pritshmëritë e vendosura nga agjenda e reformës në drejtësi në Shqipëri.

Vëzhguesit e procesit të reformës vërejnë se trajektorja e institucionit nuk ndodhi e izoluar. Emërimi i Evgeni Basharit në krye të ILDKPKI-së erdhi pavarësisht ekspozimit të saj të mëparshëm ndaj dosjeve prokuroriale që lidheshin me fshehje pasurie dhe parregullsi financiare, shumica e të cilave u mbyllën para se SPAK të bëhej funksional. Ndonëse çështjet e mbyllura nuk janë provë e shkeljes, koha dhe konteksti kanë ushqyer skepticizmin te organizatat e shoqërisë civile dhe monitoruesit ndërkombëtarë.

Emërimi i saj përkoi gjithashtu me një përputhje të rrallë interesash politike. Figura si Edi Rama, Sali Berisha dhe Ilir Meta mbeten publikisht kundërshtarë, por kritikët argumentojnë se të gjithë përfituan nga një organ mbikëqyrjeje pasurish që përbënte pak rrezik për pushtetin e ngulitur. Sipas këtij këndvështrimi, ILDKPKI-ja u shndërrua gradualisht në një jastëk stabilizues brenda sistemit politik, në vend që të ishte një mekanizëm zbatimi.

Shqetësime shtesë burojnë nga perceptimi i vazhdueshëm se problemet me deklarimin e pasurive zgjidhen në mënyrë informale e jo përmes kanaleve ligjore. Raportimet mediatike kanë sugjeruar vazhdimisht se zyrtarët që përballen me kontrolle drejtohen te ndërmjetësit në vend se te prokurorët. Ndonëse këto mbeten pretendime, qëndrueshmëria e tyre ka kontribuar në një deficit më të gjerë besimi ndaj institucionit.

Çështja më e rëndësishme nuk është nëse ndonjë pretendim i veçantë del i vërtetë. Është fakti që një institucion i ndërtuar për të mbrojtur interesin publik nuk ka prodhuar asnjë rezultat të matshëm zbatimi në nivelet më të larta të qeverisjes. Në sisteme që synojnë të luftojnë korrupsionin, mosveprimi i zgjatur është vetë një sinjal.

Për Shqipërinë, pasojat shtrihen përtej politikës së brendshme. Besueshmëria e reformës në drejtësi, efektshmëria e standardeve të qeverisjes në përputhje me BE-në dhe besimi i partnerëve ndërkombëtarë varen të gjitha nga institucione që funksionojnë në mënyrë të pavarur dhe të dukshme.

Derisa ILDKPKI-ja të tregojë referime të vazhdueshme, procedura transparente dhe rezultate zbatimi të verifikueshme, pyetjet për kapjen institucionale do të vazhdojnë, pavarësisht sa pretendime individuale mohohen apo rrëzohen.

---

Burimet

Pretendimet lidhur me rrjetet informale të ndikimit të përmendura në këtë artikull rrjedhin nga raportimi i Pamfleti, përfshirë përmbajtjen e botuar përmes platformave të tij sociale. Këto pretendime nuk janë konfirmuar nga gjetje gjyqësore apo deklarata zyrtare të autoriteteve shqiptare dhe paraqiten në kontekstin e diskutimit publik në vazhdim mbi qeverisjen dhe llogaridhënien në Shqipëri.

Rreth Autorit

Enri është zëri shqiptar pas AlbaniaVisit.com. Ai shkruan për të nxjerrë në pah bukurinë natyrore dhe kulturore të vendit, ndërsa përballet me korrupsionin sistemik që e pengon atë të arrijë potencialin e plotë.