Ndërsa gjykatat shqiptare lanë në fuqi paraburgimin e Erion Veliajt, 220,000 dollarë u shpenzuan për PR dhe lobim jashtë vendit. Një vështrim i dokumentuar.
Drejtësia rrallë njoftohet me dramë. Kur funksionon, flet në heshtje përmes vendimeve dhe përsëritjes. Në Shqipëri, ajo heshtje ka qenë e pangatërrueshme.
Në rastin e kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, gjykatat kanë folur më shumë se një herë. Gjyqtarët shqyrtuan arrestin. Shqyrtuan kundërshtimet procedurale. Peshuan argumentet për lirim. Çdo herë, rezultati ishte i njëjti. Paraburgimi lihet në fuqi. Procesi vërtetohet. Çështja vazhdon.¹
Në këto vendime nuk kishte spektakël. Asnjë zbukurim. Vetëm gjuha e qëndrueshme e ligjit.
Dhe pastaj, thuajse menjëherë, erdhi zhurma.
Jo nga salla e gjyqit, por nga jashtë.
Sipas dokumenteve të depozituara në Departamentin e Drejtësisë të Shteteve të Bashkuara në zbatim të Aktit për Regjistrimin e Agjentëve të Huaj (FARA), gati 220,000 dollarë iu paguan firmës amerikane të avokatisë Kasowitz Benson Torres LLP për mbrojtje publike të lidhur me interesa që lidhen me Erion Veliajn.² Deklarimet janë publike dhe të detajuara. Ato kërkohen nga ligji amerikan. Pagesat u kanalizuan përmes vëllait të Veliajt, Arbër Veliaj, dhe mbulonin kontakte me ligjvënës amerikanë dhe media ndërkombëtare.
Koha ka rëndësi. Paratë nuk lëvizën para arrestimit. Lëvizën pas. Ato rrodhën ndërsa Veliaj mbetej në paraburgim dhe ndërsa gjykatat shqiptare vazhdonin të rrëzonin pretendimet se burgimi i tij ishte i paligjshëm ose i motivuar politikisht.³
Ky është momenti kur një mbrojtje ligjore i lë vendin një mbrojtjeje narrative.
Dyqind e njëzet mijë dollarë nuk janë një shifër abstrakte në Shqipëri. Ajo tejkalon të ardhurat vjetore të dhjetëra familjeve. Është disa herë më e lartë se paga zyrtare vjetore e një kryebashkiaku. Është lloji i parave që, për shumicën e shqiptarëve, ekziston vetëm si statistikë.
E megjithatë ajo u shfaq, e plotë, pikërisht në momentin kur vendimet e gjykatës i shkuan kundër.
Deklarimet nuk shpjegojnë se nga erdhën paratë. Nuk janë të detyruara. Por pyetja mbetet. Si mund të përballojë një kryebashkiak në detyrë, në një nga vendet më të varfra të Evropës, një fushatë PR gjashtëshifrore jashtë vendit ndërsa ndodhet në paraburgim?
Në një vend ku zyrtarët publikë duhet të deklarojnë pasurinë, ku pagat mesatare mbeten ndër më të ulëtat në Evropë, dhe ku çështjet e korrupsionit shpesh varen nga pasuria e pashpjeguar, një shumë e tillë nuk mbërrin pa kuptim.
Në Shqipëri, Veliaj përballet me një grup akuzash penale të dendura dhe specifike. Prokurorët pretendojnë korrupsion pasiv, shpërdorim detyre, pastrim parash, fshehje dhe deklarim të rremë të pasurisë, pengim të drejtësisë dhe komunikim të paligjshëm gjatë paraburgimit, përfshirë futjen e fshehtë të një telefoni celular në qeli.⁴ Këto nuk janë akuza simbolike. Ato mbështeten në dosje hetimore të shqyrtuara nga disa shkallë gjyqësore.
Cilido qoftë verdikti përfundimtar, vetë çështja është reale. Ajo po testohet aty ku këto punë i takojnë, në gjykatë.
Historia që tregohet jashtë vendit është tjetër.
Në artikuj në gjuhën angleze të botuar larg Tiranës, Veliaj shfaqet më pak si i pandehur dhe më shumë si viktimë e rrethanave. Toni është i njohur. Shqetësime për procedurën. Paralajmërime për tejkalim politik. Sugjerime të hollësishme se sistemi i drejtësisë në Shqipëri po humbet rrugën pikërisht ndërsa i afrohet Evropës.⁵
Disa nga këto shkrime u shfaqën në media periferike. Disa u shkruan nga autorë me pak gjurmë publike redaksionale. Të tjerë u mbështetën në argumente tashmë të shqyrtuara dhe të rrëzuara nga gjyqtarët shqiptarë. Asnjëri nuk deklaroi përmasat e fushatës mbrojtëse që vepron pas skenës.⁶
Ajo që i bashkon këta artikuj nuk është bindja, por largësia. Ata shkruhen për publikë që nuk do të lexojnë kurrë një vendim gjykate shqiptare. Nuk do t’i ndjekin vendimet e apelit. Do ta hasin çështjen një herë, të kornizuar si përndjekje e jo si ndjekje penale.
Kështu udhëton dyshimi. Nuk i hedh poshtë faktet. E rikornizon kontekstin.
Nuk ka asgjë të paligjshme në punësimin e firmave të marrëdhënieve me publikun ose në lobimin e zyrtarëve të huaj. Ligjshmëria, megjithatë, nuk është legjitimitet. Kur një zyrtar publik i fuqishëm humbet vazhdimisht në gjykatë dhe përgjigjet duke e eksportuar mbrojtjen e tij në skenën ndërkombëtare, gjesti flet vetë.
Nëse ligji do të ishte në anën e tij, do të mjaftonte.
Drejtësia nuk kërkon amplifikim. Kërkon qëndrueshmëri.
Reforma në drejtësi në Shqipëri nuk do të testohej kurrë nga çështjet e vogla. Ajo gjithmonë do të testohej nga figura me para, akses dhe aftësinë për ta zhvendosur vëmendjen kur mbërrin llogaridhënia. Nga të pandehur të aftë të mbrojnë dy çështje njëkohësisht, njërën para gjyqtarëve dhe tjetrën para botës.
Deri tani, vetëm njëra prej këtyre arenave ka pasur rëndësi.
Ndërsa opinioni është blerë dhe narrativat janë qarkulluar, gjykatat shqiptare kanë vazhduar punën e tyre. Ato nuk u janë përgjigjur titujve. U janë përgjigjur dosjeve. Nuk kanë reaguar ndaj presionit. Kanë zbatuar ligjin.⁷
Shqipëria nuk e përjeton korrupsionin si abstraksion. E përjeton në spitale pa furnizime, në shkolla pa burime, dhe në qytete të ndërtuara për disa e të lëna pas dore për të tjerët. Kur shuma të mëdha dalin në sipërfaqe për të mbrojtur pushtetin, ato nuk shfaqen në vakum. Shfaqen në një vend që e ndien mungesën e tyre kudo tjetër.
Në Shqipëri, paratë e pashpjeguara kanë një histori. Sistemi i drejtësisë ekziston pikërisht sepse shumë shpesh askush nuk pyeti se nga erdhën.
Nëse Erion Veliaj është i pafajshëm, salla e gjyqit mbetet vendi ku ta provojë.
Asnjë sasi duartrokitjesh diku tjetër nuk do ta ndryshojë këtë.
Verifikim i Fakteve dhe Transparencë Burimesh
Çfarë vërtetohet nga regjistri publik
Pagesa prej rreth 219,945 dollarësh për mbrojtje publike jashtë vendit të lidhur me Erion Veliajn është e dokumentuar në deklarimet e depozituara në Departamentin e Drejtësisë të SHBA-së në zbatim të Aktit për Regjistrimin e Agjentëve të Huaj. Këto deklarime listojnë pagesa për Kasowitz Benson Torres LLP, të kanalizuara përmes Arbër Veliajt, dhe përshkruajnë kontakte me ligjvënës amerikanë dhe media ndërkombëtare.²
Erion Veliaj u arrestua në shkurt 2025. Aktiviteti i PR-it dhe i lobimit i deklaruar në dosjet FARA ndodhi pas arrestimit të tij, gjatë periudhës së paraburgimit.³
Gjykatat shqiptare, përfshirë Gjykatën e Shkallës së Parë dhe Gjykatën e Apelit, e kanë lënë vazhdimisht në fuqi paraburgimin e Veliajt, duke rrëzuar kundërshtimet procedurale dhe kërkesat për lirim.¹
Veliaj përballet me akuza të shumta penale të ngritura nga Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit (SPAK), përfshirë korrupsion pasiv, shpërdorim detyre, pastrim parash, fshehje dhe deklarim të rremë të pasurisë, pengim të drejtësisë dhe komunikim të paligjshëm gjatë paraburgimit.⁴
Disa artikuj opinioni në gjuhën angleze që vinin në dyshim procesin gjyqësor shqiptar në këtë çështje u botuan në media të huaja si Independent Policy Digest dhe EU Reporter. Disa u mbështetën në argumente të shqyrtuara tashmë nga gjykatat shqiptare. Asnjëri nuk i ndryshoi rezultatet gjyqësore.⁵⁶
Burimet
Rreth Autorit
Enri është zëri shqiptar pas AlbaniaVisit.com. Ai shkruan për të nxjerrë në pah bukurinë natyrore dhe kulturore të vendit, ndërsa përballet me korrupsionin sistemik që e pengon atë të arrijë potencialin e plotë.