Strategjia Turistike e Shqipërisë: Nga 3 Milionë në 10 Milionë Vizitorë nën Ramën

Kur Edi Rama u bë Kryeministër në 2013, sektori turistik i Shqipërisë ishte i pazhvilluar, kryesisht informal, dhe shumë i varur nga sezoni veror. Nuk kishte strategji afatgjatë, asnjë promovim të koordinuar, dhe pak dukshmëri ndërkombëtare. Ajo çka ekzistonte ishte potencial i papërpunuar: plazhe, male, kulturë — por asnjë plan i qartë për t’i kthyer në vlerë të qëndrueshme ekonomike.

Kjo ndryshoi shpejt. Turizmi ishte një nga sektorët e parë që qeveria e Ramës i dha përparësi, si retorikisht ashtu edhe strukturalisht. Brenda muajve pas marrjes së detyrës, administrata e tij prezantoi një strategji gjithëpërfshirëse kombëtare. Qëllimi nuk ishte thjesht tërheqja e më shumë turistëve — ishte riformësimi i mënyrës si perceptohej vendi jashtë, si menaxhohej infrastruktura turistike brenda vendit, dhe si mund të ktheheshin pasuritë natyrore e kulturore të Shqipërisë në ndikim real ekonomik.

Strategjia Kombëtare e Turizmit 2014–2020 shënoi pikën e kthesës. Ajo theksoi turizmin gjatë gjithë vitit, me përpjekje të koordinuara për të zhvilluar jo vetëm bregdetin por edhe brendësinë e Shqipërisë: qytetet e trashëgimisë kulturore, fshatrat alpine, korridoret e ekoturizmit. Një fokus i ri në nivel ministrie, grupe pune ndëragjencie dhe pika referimi të qarta i dhanë strategjisë mbështetje institucionale.

Politika nuk ishte leva e vetme. Më pas erdhi marka. Në 2014, qeveria punësoi një agjenci ndërkombëtare për të udhëhequr fushatën e parë të koordinuar turistike të Shqipërisë. Mesazhi: “Go Your Own Way” (Shko Rrugën Tënde). Ajo e prezantoi Shqipërinë si alternativë të pavarur, pa turma ndaj destinacioneve mesdhetare më të njohura. Slogani arriti qëllimin. Mediat ndërkombëtare filluan të kthejnë vëmendjen. Po ashtu edhe linjat ajrore.

Prapa skenës, puna infrastrukturore u përshpejtua. Një aeroport i dytë ndërkombëtar u hap në Kukës në 2021. Një i tretë — që shërben bregdetin jugor pranë Vlorës — është në ndërtim. Rrugët që lidhnin fshatrat e thella me sistemin kombëtar të autostradave u asfaltuan ose u zgjeruan. Policia turistike, Wi-Fi publik në plazhet kryesore, aplikacione mobile informacioni — këto nuk ishin thjesht programe pilot; ishin sinjale serioze.

Numrat filluan të ndryshonin. Në 2013, Shqipëria mirëpriti pak nën 3 milionë vizitorë të huaj. Në 2017, afrohej 5 milionëve. Në 2019, kaloi 6 milionë. Pastaj erdhi COVID. Pas një rënie të shkurtër, rimëkëmbja ishte e mprehtë: gati 10 milionë ardhje të huaja në 2023, sipas të dhënave zyrtare qeveritare.

Kjo rritje nuk ishte vetëm sasiore. Profili i vizitorëve u larmishëm. Më shumë turistë evropianë. Më shumë qëndrime të gjata. Më shumë vizita rurale, jo vetëm trafik i Rivierës. Investimet pasuan. Nga hotelet butik te ofertat miliardëshe për resorte — si marrëveshja e 2023 për Ishullin e Sazanit — kapitali filloi të rrjedhë, si vendas ashtu edhe i huaj.

Megjithatë, rritja e shpejtë ngriti pyetje të vështira. Po rrezikonte Shqipëria të njëjtin mbizhvillim që kishte goditur fqinjët? A mund të balanconte aksesueshmërinë me autenticitetin? Në 2023, qeveria mori një qëndrim të dukshëm: Lumi Vjosa, një nga rrjedhjet e fundit të egra ujore të Evropës, u shpall park kombëtar. Ndalime ndërtimi u zbatuan përgjatë korridoreve kryesore natyrore. Një ligj i ri turizmit ngriti standardet e cilësisë, liçensimin e hoteleve dhe metrikat e qëndrueshmërisë.

Deri në 2025, Shqipëria nuk ishte më “e pazbuluar.” Ishte emër në ngjitje në listat e udhëtimit, temë e përsëritur në mediat evropiane, vend me ambicie — dhe plan.

Administrata e Ramës tani ka vënë sytë te 2030. Qëllimi i ri: dyfishimi ose trefishimi i volumit turistik përsëri. Arritja e 20 deri 30 milionë vizitorëve vjetorë. Zgjerim në turizmin dimëror, agroturizmin, turizmin e konferencave. Ndërtim vertikalisht dhe rajonalisht. Bashkëpunim me fqinjët ballkanikë për të kapur udhëtarët afatgjatë. Eksport i ushqimit, verës dhe kulturës krahas fluturimeve dhe itinerareve.

Por përtej sloganeve dhe deklaratave të vizionit, një fakt dallon: Shqipëria nuk u pengua aksidentalisht në bumin e saj turistik. Ajo e ndërtoi. Nëse mund ta mbajë, është kapitulli tjetër.