Porta Jugore e Shqipërisë
Përditësuar: Korrik 2025
Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës (IATA: VLO) është projekti më i ri i madh infrastrukturor i Shqipërisë, i pozicionuar për të shërbyer si portë vendimtare drejt rajonit turistik jugor në bum të vendit. I vendosur pranë fshatit Akërni, pak në veri të qytetit bregdetar të Vlorës, aeroporti përfaqëson një investim strategjik në lidhshmërinë rajonale, zhvillimin ekonomik dhe rritjen e turizmit.
Gjeni Fluturimet më të Lira për në Shqipëri
Një Kapitull i Ri në Aviacionin Shqiptar
I njoftuar fillimisht në 2019, projekti i Aeroportit të Vlorës lëvizi shpejt pasi qeveria i dha fund monopolit të Aeroportit Ndërkombëtar të Tiranës mbi fluturimet ndërkombëtare. Guri i themelit u vendos në fund të 2021-shit në një terren prej 309 hektarësh, dikur aeroport ushtarak. Pas vitesh pune, aeroporti festoi fluturimin e tij certifikues në maj 2025. Operacionet e plota komerciale priten deri në fund të 2025-ës.
Pas projektit qëndron një konsorcium i udhëhequr nga biznesmeni zvicerano-kosovar Behgjet Pacolli, përmes Mabco Constructions (pjesë e Grupit Mabetex), me kontribute shtesë nga 2A Group i Kosovës dhe YDA Group i Turqisë. Koncesioni zgjat 35 vjet sipas modelit Ndërto-Opero-Transfero.
Infrastruktura e Terminalit dhe Pistës
Dizajni i aeroportit pasqyron ambicien e Shqipërisë për të pritur një volum më të lartë udhëtarësh ndërkombëtarë. Pista mat 3,200 metra—mjaft e gjatë për avionë me trup të gjerë si Boeing 777 ose Airbus A330. Një rrugë paralele taksimi, disa platforma dhe platforma të ngritura për mbrojtje nga përmbytjet demonstrojnë planifikim të kujdesshëm.
Brenda terminalit të ri të zgjeruar prej 22,000 metrash katrorë, pasagjerët do të gjejnë një plan modern që mbështet deri në 2 milionë udhëtarë në vit në fazën fillestare. Me plane modulare zgjerimi, aeroporti është ndërtuar për të trajtuar deri në 10 milionë pasagjerë vjetorë.
Kush do të Fluturojë për në Vlorë?
Air Albania ka konfirmuar planet për të zhvendosur operacionet e hubuit të saj në Vlorë, duke synuar ta krijoj aeroportin si qendër të re të udhëtimit rajonal. Ndërsa linjat janë ende duke u finalizuar, pritet shërbim drejt qyteteve kryesore në Itali, Gjermani, Zvicër dhe Mbretërinë e Bashkuar.
Linja ajrore me kosto të ulët, si Ryanair, Wizz Air dhe easyJet, kanë shprehur interes për të ofruar shërbime sezonale dhe gjithëvjetore sipas raportimeve. Operatorë turistikë evropianë gjithashtu po renditen për fluturime çarter për të shfrytëzuar kërkesën për akses të drejtpërdrejtë në Rivierën Shqiptare.
Një Investim Strategjik për Shqipërinë e Jugut
Aeroporti i Vlorës nuk ka të bëj vetëm me lëvizjen e njerëzve—ka të bëj me zhbllokimin e potencialit ekonomik. Duke ulur kohën e udhëtimit drejt bregdetit jugor me më shumë se tre orë, aeroporti i bën vende si Saranda, Himara dhe Butrinti shumë më të aksesueshme.
Vlerësimet sugjerojnë se më shumë se 1,500 vende pune do të krijohen drejtpërdrejt në aeroport, me shumë të tjera tërthorazi përmes turizmit, transportit dhe rritjes së bizneseve vendore. Investimet e huaja direkte tashmë po ndjekin—të theksuara nga planet për një resort prej 1.4 miliardë dollarësh në Ishullin e Sazanit afër.
Aeroporti u shërben gjithashtu komunitetit të madh të diasporës shqiptare, veçanërisht atyre që jetojnë në Itali, Gjermani dhe Mbretërinë e Bashkuar. Vlora ofron një rrugë më të përshtatshme kthimi për shumë familje, veçanërisht ato në Shqipërinë e jugut.
Pasqyra Financiare
Buxheti origjinal i projektit prej €104 milionë është rritur në mbi €140 milionë për shkak të përmirësimeve të terminalit dhe terrenit. Financimi ka ardhur pothuajse tërësisht nga konsorciumi privat, me të ardhura që priten të gjenerohen përmes tarifave të linjave ajrore dhe pasagjerëve, koncesioneve tregtare dhe operacioneve të kargos.
Nuk u kërkua shpenzim i drejtpërdrejtë nga buxheti kombëtar i Shqipërisë, megjithëse shteti kontribuoi tokën dhe lehtësoi lejet dhe rrugët hyrëse.
Shqetësimet Mjedisore dhe Kundërshtimet Ligjore
Ndërsa aeroporti po afrohet drejt përfundimit, ai nuk ka ardhur pa polemika. OJQ-të mjedisore, grupet për mbrojtjen e shpendëve dhe institucionet e BE-së kanë ngritur alarmin për afërsinë e projektit me Lagunën Vjosë-Nartë—një habitat kyç për shpendë migrues.
Kundërshtarët argumentojnë se vendndodhja bie ndesh me detyrimet e Shqipërisë sipas traktateve ndërkombëtare të biodiversitetit dhe mund të kompromitoj popullatat e shpendëve dhe sigurinë e fluturimeve. Qeveria, megjithatë, insiston se aeroporti është ndërtuar mbi tokë të shqetësuar më parë dhe është ngritur për të parandaluar përmbytjet. Zyrtarët thonë se rrugët e fluturimit dhe programimi sezonal do të rregullohen për të mbrojtur jetën e egër.
Konventa e Bernës dhe Komisioni Evropian i kanë nxitur Shqipërisë të rishqyrtojë vendndodhjen ose të zbatojë masa më të rrepta zbutëse. Sfida ligjore u paraqitën në 2023 por nuk patën sukses në ndalimin e ndërtimit.
Perspektiva
Aeroporti Ndërkombëtar i Vlorës është në rrugën e duhur për të riformësuar të ardhmen e Shqipërisë së jugut. Suksesi i tij do të varet nga më shumë se infrastruktura—do të kërkojë menaxhim të kujdesshëm të përgjegjësive mjedisore, partneritete të suksesshme me linja ajrore dhe angazhim ndaj përfitimit publik.
Për udhëtarët, investitorët dhe shqiptarët jashtë vendit, aeroporti premton udhëtime më të shkurtra dhe mundësi të reja. Nëse bëhet një histori e vërtetë suksesi, varet nga ajo çfarë ndodh pas ngritjes së avionëve të parë.